درمانگران داوطلب در خط مقدم نبرد با کرونا
31 تیر 1399 ساعت: 08:4



 با وجود حضور پررنگ درمانگران داوطلب، سوال اینجاست که آیا حضور فداکارانه آنها می‌تواند مشکل کمبود کادر درمان برای مهار کرونا را مرتفع کند؟
این روزها نفس‌های کادر درمان به شماره افتاده و جامعه پزشکی با فشار کاری بی‌سابقه‌ای روبرو است. در خیلی از مراکز درمانی که به بیماران مبتلا به کرونا خدمت می‌کنند، کمبود نیرو به شکل جدی وجود دارد و گاهی یک نفر همزمان به جای چندین نیرو به بیماران مبتلا به کرونا رسیدگی می‌کند.
در چنین شرایطی که مشکل کمبود نیرو در بسیاری از مراکز درمانی مشهود است، وزارت بهداشت اعلام کرده است که از حضور نیروهای داوطلب برای مهار بحران کرونا استقبال می‌کند.

جمعیت هلال احمر و برخی نهادهای دیگر هم برای رفع کمبود نیروی انسانی در حوزه درمان، فراخوان جذب نیروهای داوطلب را منتشر کرده‌اند. بسیاری از افرادی که به عنوان نیروی داوطلب به مراکز درمانی اعزام شده‌اند، احتمال مرگ بر اثر کرونا را پذیرفته‌اند و با آگاهی از شرایط خطرناک بیمارستان‌هایی که بیماران مبتلا به کرونا را پذیرش می‌کنند، به فعالیت درمانی داوطلبانه در این مراکز پرخطر روی آورده‌اند.

برخی از فعالان جامعه پزشکی می‌گویند اگرچه حضور نیروهای داوطلب در عرصه درمان بیماران کرونا، اتفاق مثبتی است که باید آن را به فال نیک گرفت، اما در عین حال باید فکر اساسی برای جبران کمبود نیرو شود. به اعتقاد آنها برای جبران کمبود درمانگر در حوزه کرونا نباید فقط روی نیروهای داوطلب، حساب باز کرد، بلکه باید تمهیداتی اندیشیده شود تا نیروهای تازه نفس به شکل رسمی و غیرداوطلبانه به سیستم درمانی جذب شوند تا نیروهای قدیمی‌تر بتوانند بعد از پنج ماه خستگی و فرسودگی، تجدید قوا کنند.

جذب درمانگران داوطلب؛ اقدامی مطلوب اما ناکافی

برخی از نمایندگان جامعه پزشکی بر این باورند که اگر فکر اساسی برای رفع کمبود نیروی انسانی در حوزه درمان نشود و فقط روی داوطلبان درمانگر، حساب باز کنیم، افزایش خستگی و فرسودگی کادر درمان، دور از انتظار نخواهد بود.

نوید ناصری، استاد دانشگاه و عضو هیات مدیره سازمان نظام پزشکی شیراز نیز در گفتگو با سپید تاکید می‌کند که جذب درمانگران داوطلب در مراکز درمانی، اقدامی بسیار خوب در راستای مهار بیماری کرونا است، اما این اقدام به تنهایی نمی‌تواند فشار کاری را از دوش کادر درمان بردارد.
او توضیح می‌دهد: «در پنج ماه اخیر، کادر درمانی فرسوده شده‌اند و جمع قابل توجهی از آنها نیز به ویروس کرونا مبتلا شده‌اند. گروه دیگری از فداکاران جامعه پزشکی نیز بر اثر کرونا فوت شدند. فرسودگی شدید کادر درمان، تاثیر جدی بر کیفیت درمان بیماران مبتلا به کرونا بر جای می‌گذارد. به همین دلیل، فراخوان برای جذب درمانگران داوطلب و در صورت نیاز نیز آموزش آنها باید در دستور کار قرار بگیرد. این اتفاق در بسیاری از استان‌ها انجام شد و نیروهای داوطلب توزیع شدند.»

او یادآور می‌شود: «در اسفند و فروردین گذشته، تعداد مراکز درمانی که بیماران مبتلا به کرونا را جذب می‌کردند محدود بود، اما الان بسیاری از بیمارستان‌ها، بخشی را به درمان این بیماران اختصاص داده‌اند و یا اینکه کلا با تمام قوا به درمان بیماران مبتلا به کرونا می‌پردازند. الان برخی نقاهتگاه‌ها نیز تبدیل به بیمارستان شده است. یعنی با وجود آنکه شرایط کامل تبدیل شدن به بیمارستان را ندارند، اما به بستری بیماران می‌پردازند. در چنین شرایطی، فرسودگی و بیماری پرسنل درمانی در حال افزایش است. به همین دلیل، اگر نیروهای داوطلب در کنار افراد آموزش دیده و مجرب قرار بگیرند، اقدامی کاملا منطقی است که به کاهش فشار کاری کادر درمان منجر می‌شود.»

ناصری خاطرنشان می‌کند: «اگرچه باید جذب نیروهای درمانی داوطلب در دستور کار قرار بگیرد، اما متولیان نظام سلامت باید برای استخدام نیروهای تازه نفس هم اقدام کنند تا مشکل کمبود نیرو در برخی مراکز درمانی مرتفع شود. یعنی نباید صرفا با تکیه بر جذب نیروهای داوطلب، استخدام نیروهای جدید برای رفع کمبود نیرو را از یاد ببریم. با توجه به شرایط بحرانی امروز، شرایط استخدام نیروهای درمانی باید تسهیل شود.»

ناصری در ادامه به چالش دیگری اشاره می‌کند که به باور او موجب شده است برخی نیروهای درمانی برای حضور داوطلبانه به منظور مهار کرونا دلسرد شوند. ناصری انتقاد می‌کند: «واقعیت این است که همان نیروی داوطلبی که جانش را به خطر می‌اندازد و برای درمان بیماران کرونا پیشقدم می‌شود، باید دستمزدش به موقع پرداخت شود و مطالبات این گروه از داوطلبان نباید نادیده گرفته شود. متاسفانه شاهد هستیم که در برخی مراکز درمانی، فراخوان برای جذب نیروهای داوطلب منتشر می‌کنند، اما بعد از پایان کار داوطلبانه، چندین برابر کمتر از دستمزد تعیین شده به داوطلبان و دستیاران پرداخت می‌کنند. این کارها اخلاقی نیست و حضور داوطلبانه برخی از فعالان جامعه پزشکی را نیز کمرنگ خواهد کرد.»

فراخوان‌های متعدد برای جذب کادر درمانی داوطلب

در طی چند ماه اخیر، فراخوان‌های متعددی برای جذب کادر درمانی داوطلب از سوی نهاهای مختلف منتشر شده است.

به طور مثال، رضا گل‌پیرا، رئیس مرکز مدیریت بیمارستانی و تعالی خدمات بالینی وزارت بهداشت اعلام کرده است: «با توجه به اینکه ما همیشه سعی کردیم که با تمهیدات زیادی، تمامی پزشکان و متخصصان مختلف را در همه بیمارستان‌هایمان داشته باشیم، اکنون به دلیل درگیری و بیماری پزشکان با کرونا، در برخی رشته‌ها و در برخی استان‌ها کمبود نیرو داریم. این وضعیت جالب نیست. امیدواریم با برنامه‌ریزی‌هایی که انجام می‌دهیم، بتوانیم جایگزینی مناسب را ایجاد کنیم و به ظرفیت پیشین بازگردیم. همه افرادی که می‌توانند به سیستم درمان کمک کنند، خوشحال می‌شویم که داوطلبانه به دانشگاه‌های علوم پزشکی مراجعه کنند تا بتوانیم از ظرفیت آنها استفاده کنیم.»

این مقام مسئول وزارت بهداشت درباره کمبود نیرو در برخی استان‌ها برای مقابله با کرونا و درخواست از نیروهای داوطلب نیز به ایسنا توضیح داده است: «کادر درمان به شدت خسته و فرسوده شده است. واقعا کشش در کادر درمان بسیار کاهش یافته است. به هر حال در هر صنف و رشته‌ای یک زمان تعطیلی و استراحت وجود دارد. این در حالی است که زمان استراحت کادر درمان مان به شدت کم است.

علاوه بر این درصد زیادی از کادر درمان و پرسنل از آنجایی که به شدت درگیر بیماران سخت و شدید هستند، درگیر کرونا و بیماری شدند و هر یک از این پرسنل به مدت دو هفته از سیستم خارج می‌شوند.»

چندی قبل هم وزارت بهداشت در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که «وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی با توجه به شیوع ویروس کووید ۱۹ در نظر دارد در راستای تامین نیروی انسانی مورد نیاز بیمارستان‌های سراسر کشور برای اعزام نیروی انسانی داوطلب در گروه‌های پزشکی و پیرا پزشکی اقدام کند. داوطلبانی که مایلند در خط مقدم مبارزه با کرونا به همراهی و همیاری همکاران خود در دانشگاه‌های سراسر کشور بپیوندند، می‌توانند مراتب آمادگی خود را اعلام کنند.»

از سوی دیگر، دفتر طب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و انجمن علمی طب سنتی ایران نیز با انتشار فراخوانی از متخصصان طب و داروسازی ایرانی و پزشکان و پیراپزشکان داوطلب، برای مقابله با کرونا دعوت به همکاری کرد.

«دریافت ایده‌ها، پیشنهادها و پروپوزال‌های پژوهشی درباره پیشگیری، تشخیص، درمان و بازتوانی بیماران کووید 19 در حیطه‌های علوم پایه، بالینی، پاراکلینیک» از جمله نیازهای اعلام شده در دوران کرونا است که به حضور کادر درمانی داوطلب نیاز دارد.

همچنین محور دوم این فراخوان نیز به شناسایی داوطلبان خدمت‌رسانی بالینی به بیماران اختصاص دارد که در این راستا از متخصصان و دستیاران طب و داروسازی ایرانی و پزشکان و پیراپزشکان داوطلب، کمک خواسته شده است.

از سوی دیگر، محمد نصیری، رئیس سازمان داوطلبان جمعیت هلال احمر نیز از اعلام فراخوان سازمان داوطلبان جمعیت هلال‌احمر برای همکاری پزشک و پیراپزشک داوطلب، خبر داده و گفته است: «سازمان داوطلبان جمعیت هلال احمر با هدف ارتقای فرهنگ جامعه در خصوص توسعه خدمات و آموزش هدفمند افراد و خانواده‌ها، در فراخوانی از پزشکان، پیراپزشکان و پرستاران داوطلب برای فعالیت در سامانه پاسخگویی به سوالات کرونا ۴۰۳۰ دعوت به همکاری می‌کند. در این راستا جمعیت هلال احمر در فراخوان جذب داوطلب برای سامانه پاسخگویی به سوالات کرونا ۴۰۳۰ ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره) با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از میان پزشکان، پیراپزشکان و پرستاران برای کمک به مردم و پاسخگویی به سوالات آن‌ها درباره ویروس کرونا به صورت غیرحضوری (آنلاین) دعوت به همکاری کرده است.»

نصیری همچنین از استفاده از داوطلبان جمعیت هلال احمر برای پوشش کمبود نیرو‌های تخصصی در بیمارستان‌ها برای مواجهه با کرونا خبر داده و اظهار کرده است: «در تهران حدود ۴۳ نفر داوطلب شامل پزشک، بیولوژیست، نیرو‌های آزمایشگاهی، پرستار و کمک بهیار در بیمارستان‌ها داوطلب شده‌اند و به زودی در شهر‌ها و استان‌های دیگر به کار گرفته می‌شوند.»

حضور داوطلبانه جامعه پزشکی در نبرد با کرونا

فراخوان‌های متعدد برای جذب کادر درمان داوطلب، بی‌جواب نمانده است و تاکنون، جمعیت قابل توجهی از کادر درمان برای کار داوطلبانه در مراکز درمان بیماران کرونا اعلام همکاری کرده‌اند.

به طور مثال، ابراهیم متولیان، رئیس بسیج جامعه پزشکی کشور هم یادآور می‌شود: «قریب به ۱۷۰ هزار پزشک بسیج جامعه پزشکی در مراکز مختلف سطح کشور در حال خدمت رسانی به بیماران و هموطنان مبتلا به کرونا هستند و شمار پزشکان داوطلب برای خدمت‌رسانی نیز رو به افزایش است.»

او توضیح می‌دهد: «بسیج جامعه پزشکی از ابتدای شیوع ویروس کرونا تاکنون همواره در کنار وزارت بهداشت و دیگر نهادها حضور داشته و به انجام اقدامات متعدد پرداخته است. تامین و اعزام نیروهای متخصص به استان‌های مورد نیاز از جمله این موارد بوده است که با توجه به اعلام نیاز بیمارستان‌ها و مراکز درمانی در استان‌ها، نیروهای آماده‌باش بسیج جامعه پزشکی برای حضور در بیمارستانها و کمک به کار درمان اعزام شده‌اند. در واقع بسیج جامعه پزشکی، طرح پشتیبانی از کادر درمان را اجرا کرده و به منظور فراهم کردن شیفت‌های استراحت برای جهادگران سلامت، نیروهای خود را در حالت آماده‌باش قرار داده است.»

متولیان با اشاره به راه‌اندازی نقاهتگاه‌های ویژه بیماران بهبود یافته از کرونا خاطرنشان می‌کند: «این نقاهتگاه‌ها در شهر و شهرستان‌های مختلف ایجاد شده‌اند و در تهران نیز حدود سه هزار تخت در ۱۹ مکان مختلف برای سپری شدن دوران نقاهت بیماران در نظر گرفته شده است. این نقاهتگاه‌ها مخصوص بیمارانی است که به تازگی بهبود یافته‌اند، یا روند درمان آنها به پایان رسیده است، اما شرایط قرنطینه در منزل را ندارند. به همین دلیل برای تامین تخت‌های خالی در بیمارستان‌ها، نقاهتگاه‌ها ایجاد شده‌اند.»

متولیان از آموزش نیروهای داوطلب این سازمان برای ارائه خدمات پیشگیری از کرونا به مردم سخن می‌گوید و توضیح می‌دهد: «نیروهای بسیج جامعه پزشکی برای ارائه خدمات آموزشی و درمانی، دوره‌های مخصوص را سپری کرده‌اند و این خدمات را در اختیار هموطنان قرار می‌دهند. در حال حاضر در سراسر کشور و در مراکز مختلف، این خدمات از سوی نیروها در حال انجام است و بر اساس آمارهای اخیر تنها در استان ایلام ۲۳ هزار نفر برای این منظور آموزش دیده‌اند. سم زدایی و گندزدایی از معابر عمومی و سطوح شهری توسط نیروهای سازمان از ابتدای شروع ویروس کرونا آغاز شده است و همچنان ادامه دارد. به علاوه ماسک، دستکش و دیگر اقلام بهداشتی نیز از سوی پایگاه‌های ما میان مراکز درمانی و خانواده‌های مبتلا به کرونا توزیع‌شده است. این روند از اسفند ماه آغاز شده و با توجه به نیاز مراکز و خانواده‌ها همچنان ادامه دارد.»

علاوه بر اعضای بسیج جامعه پزشکی، گروه قابل توجهی از پزشکان، پرستاران، بهیاران و سایر کادر درمان در شهرهای مختلف نیز داوطلبانه به میدان خدمت آمده‌اند تا بحران کرونا را مهار کنند. آنها با علم به اینکه ممکن است به کرونا مبتلا شوند و در شرایطی که هیچ اجباری برای درمان بیماران کرونا ندارند، اما خدمت در شرایط بحرانی را در اولویت بالاتری نسبت به حفظ سلامت خود قرار داده‌اند.

در شرایطی که کادر درمان داوطلب، فداکارانه در میدان خدمت حضور دارد و برای مهار کرونا، تمام قد به میدان خدمت آمده است، اما کارشناسان تاکید دارند که نباید فقط روی نیروهای داوطلب برای جبران کمبود نیرو حساب کرد. متولیان نظام سلامت برای کاستن از فشار کار جامعه پزشکی در دوران کرونا باید زمینه جذب نیروهای تازه نفس را فراهم کنند و در عین حال، پرداختی منظم به درمانگران داوطلب و عمل به همه تعهدات را هم در اولویت قرار دهند.
برچسب ها
دیدگاه کاربران
نام :    ایمیل : 

عکس خوانده نمی‌شود کد امنیتی :      

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد

طراحی و اجرا توسط: هیاهو