ترجمه: دکتر علی ملائکه
سرطان پستان و درمانهای سرطان پستان میتوانند به دلایل گوناگون جسمی و عاطفی بر تمایل زن به فعالیت جنسی تاثیر بگذارند.
سرطان پستان به دلیل تغییرات جسمی و عوارض جانبی این بیماری و درمان آن می تواند بر زندگی جنسی شما تاثیر بگذارد. همچنین معمولاً خلق و خو و سلامت کلی عاطفی و روانیتان بر احساستان نسبت به بدنتان تاثیر میگذارد.
سلامت جنسی افراد ممکن است پس از تشخیص سرطان پستان به دلایل گوناگون تحت تاثیر منفی قرار گیرد، از جمله:
- خستگی جسمی و روانی ناشی از تشخیص سرطان پستان
- از دست دادن میل جنسی ناشی از برخی عوارض جانبی درمان سرطان پستان، مانند حالت تهوع و خستگی، یا به دلیل افسردگی
- ناراحتی یا درد در حین یا بلافاصله بعد از آمیزش جنسی - به ویژه اگر درمانهای سرطان پستان، مانند شیمیدرمانی، باعث یائسگی زودرس شود.
- تصویر ذهنی منفی از بدن پس از درمان های خاص سرطان پستان، از جمله جراحی پستان، شیمی درمانی و پرتودرمانی
از دست دادن میل جنسی
سرطان پستان به دلایل گوناگون ممکن است منجر به کاهش میل جنسی شود. پس از تشخیص سرطان پستان، از آنجایی که زن بر بهبود و کنترل بیماری و عوارض جانبی ناشی از درمان آن تمرکز میکند، ممکن است فعالیت جنسی آخرین چیزی باشد که به ذهنش برسد.
عوامل دیگری که می تواند منجر به کاهش میل جنسی شود عبارتند از:
- بلافاصله پس از تشخیص سرطان پستان، اضطراب، ترس، استرس یا خستگی که بیمار تجربه میکند.
- دچار شدن به عوارض جانبی (مانند افسردگی، ادم لنفاوی، و علائم یائسگی) پس از انجام درمان های سرطان پستان
- مصرف داروهای ضد درد خاص
- مصرف تاموکسیفن، یک درمان هورمونی
به طور کلی، مهم است که صبور باشید. هنگامی که احساس میکنید آماده هستید با یک متخصص سلامت جنسی صحبت کنید تا راههای درمان از دست دادن میل جنسی را به شما توصیه کند: از جمله امکان تنظیم داروهایی که برای درمان سرطان به کار میرود یا تجویز درمانهایی را برای علائمی مانند افسردگی و خستگی که به کاهش میل جنسی کمک میکنند.
خشکی واژن و آمیزش جنسی دردناک
برخی از درمانهای سرطان پستان، مانند شیمیدرمانی و درمانهای هورمونی، میتوانند منجر به موارد زیر شوند:
- خشکی واژن
- یائسگی زودرس، که همچنین می تواند منجر به خشکی واژن شود
- درد یا ناراحتی در حین رابطه جنسی که معمولاً به خشکی واژن نیز مربوط میشود
متخصصان سلامت جنسی که با افراد مبتلا به سرطان کار میکنند، استفاده از مرطوبکنندههای واژن را به عنوان بخشی از روال منظم خودمراقبتی توصیه میکنند. مرطوبکنندهها نسبت به روانکنندهها ماندگاری بیشتری دارند، خارش و سوزش طولانیمدت را تسکین میدهند و میتوانند به انعطافپذیری بیشتر بافت واژن کمک کنند.
متخصصان سلامت جنسی همچنین ممکن است توصیه کنند که فیزیوتراپی هدفمند مانند تمرینات کف لگن را انجام دهید.
فعالیت جنسی در طول درمان شیمی درمانی
پرهیز از آمیزش جنسی در حین دریافت شیمی درمانی، درمان هدفمند یا ایمنیدرمانی ضروری نیست. اما هوشمندانه است که اقدامات احتیاطی در این باره را انجام دهید. به عنوان مثال، اگر امکان باردار شدن برای شما وجود دارد، پزشکان توصیه میکنند از اشکال غیر هورمونی کنترل بارداری برای جلوگیری از بارداری در طول درمان استفاده کنید. به این دلیل که شیمی درمانی، درمان هدفمند یا ایمنیدرمانی ممکن است باعث نقص مادرزادی در جنین شوند و همچنین ممکن است خطر سقط جنین را افزایش دهند.
همچنین، اگر دستگاه ایمنی بدن شما در اثر درمان ضعیف شده است، مهم است که از خود در برابر عفونتهای مقاربتی محافظت کنید.
تغییرات در ظاهر پس از درمان سرطان پستان
هم سرطان پستان و هم درمان سرطان پستان ممکن است باعث تغییراتی در ظاهر جسمی شما شوند، از جمله:
• از دست دادن یک یا هر دو پستان
• جوشگاههای جراحی
• افزایش یا کاهش وزن
• ریزش مو
تغییرات جسمی مانند این اغلب منجر به مسائل مربوط به تصویر ذهنی از بدن میشوند که ممکن است باعث آشفتگی برخی افراد شوند و لذت بردن از آمیزش جنسی را دشوار کنند. علاوه بر مشکلات مربوط به تصویر ذهنی از بدن، جراحی پستان و سایر درمانهای سرطان پستان میتوانند درد در پستانها و سایر قسمتهای بدن ایجاد کنند که همگی ممکن است باعث شوند آمیزش جنسی از لحاظ جسمی لذتبخش نباشد یا آزارانده باشد.
خبر خوب این است که درمانها و منابعی وجود دارند که به شما کمک میکنند اعتماد به نفس خود را بازیابی کنید و در نهایت سلامت جنسی خود را بازیابی کنید. صحبت کردن با یک درمانگر یا مشاور تقریباً همیشه مفید است، به خصوص اگر مشکلات درازمدت با تصویر ذهنی از بدنتان دارید که بر عزت نفس شما تاثیر می گذارند. متخصص سلامت جنسی ممکن است برای کمک به کنترل هر درد یا ناراحتی در هنگام فعالیت جنسی مرطوبکنندههای واژن یا نکات دیگر را توصیه کند.
تغییرات خلقی و عاطفی پس از درمان سرطان پستان
تغییر خلق و خو، عواطف و سلامت روان افراد پس از تشخیص سرطان پستان غیرعادی نیست. برخی از افراد ممکن است علائم افسردگی داشته باشند یا احساس غمگینی، اضطراب یا سردرگمی کنند. این احساسات ممکن است پس از چند هفته یا چند ماه فروکش کنند یا ممکن است برای چندین ماه تا سال ها باقی بمانند. چنین احساساتی، چه برای مدت طولانی . چه به صورت کوتاهمدت داشته باشد، می توانند تمایل برای داشتن رابطه جنسی از بین ببرند.
تیم مراقبت از سرطان شما در بهترین موقعیت برای دادن توصیههایی برای حمایت از سلامت روان به شما هستند تا بتوانید دوباره احساس کنید به وضعیت اولیهتان بازگشتهاید.
به یاد داشته باشید که شما تنها نیستید. بسیاری از افراد ماه ها پس از پایان درمان سرطان پستان، به دلایل جسمی یا احساسی (یا هر دو) میل جنسی خود را از دست می دهند. حفظ کیفیت زندگی شما ضروری است، بنابراین نکته اصلی این است که اگر نگران از دست دادن میل جنسی یا رابطه جنسی هستید که به دلیل درد یا ناراحتی لذت بخش نیست، متخصصانی وجود دارند که میتوانند از شما حمایت و کمک کنند. صحبت کردن با فردی در تیم مراقبت از سرطان معمولاً نقطه خوبی برای شروع است.
صحبت در مورد سلامت جنسی با فردی در تیم مراقبت از سرطان
همه از صحبت کردن در مورد فعالیت جنسی احساس راحتی نمیکنند، بنابراین مهم است که بدانید انکولوژیستها (متخصصان سرطان) و سایر اعضای تیم مراقبت از سرطان شما ممکن است موضوع سلامت جنسی را مطرح نکنند. تمرکز آنها، به ویژه بلافاصله پس از تشخیص سرطان پستان، بر روی طراحی برنامه های درمانی برای از بین بردن سرطان است. بنابراین ممکن است لازم باشد خودتان مکالمه را شروع کنید.
انجام این کار با فردی که در تیم مراقبت از سرطان خود به او اعتماد دارید، مانند انکولوژیست، پرستار یا مددکار اجتماعی، سادهترین کار است. هر یک از آنها می تواند به شناسایی علت هر گونه چالش جنسی که ممکن است داشته باشید کمک کند یا متخصصان سلامت روان و جنسی را توصیه کند که میتوانند به شما کمک کنند.
صحبت کردن در مورد سلامت جنسی با همسر و نزدیکان
ممکن است متوجه شوید که علاوه بر صحبت با یک پزشک یا متخصص، صحبت کردن با یک دوست یا یکی از اعضای خانواده در مورد احساستان سودمند باشد. گاهی صحبت کردن با یکی از نزدیکانتان، حتی اگر برای دریافت مشاوره نباشد، می تواند به کاهش فشار و استرس کمک کند.
برای برخی از افراد ممکن است راحت تر باشد که با همسرشان در این باره صحبت کنند به او بگویند اینکه چگونه احساساتشان در مورد رابطه جنسی و صمیمیت تغییر کرده است، و آنچه را میخواهند و به آن نیاز دارند، در میان بگذارند. اگرچه مطمئناً این کار اجباری نیست، اما گاهی اوقات میتواند به انجام برخی از این بحثها با زوج درمانگر کمک کند - ترجیحاً زوجدرمانگری که تجربه کار با افراد مبتلا به سرطان را دارد.
پیوستن به یک گروه پشتیبانی
صحبت کردن با افراد دیگری که در موقعیت های مشابه شما قرار دارند نیز می تواند مفید باشد. امروزه گروههای پشتیبانی حضوری و مجازی به راحتی در دسترس هستند.
منبع: breastcancer.org