گفت‌وگوی سپید با رئیس سازمان غذا و دارو درباره چرایی عدم مشارکت ایران در طرح‌های جهانی تولید واکسن کووید-19
شانه‌ساز: شرکت‌های بزرگ هنوز چیز قابل دفاعی ارائه نکرده‌اند
12 مرداد 1399 ساعت: 11:5



رئیس سازمان غذا و دارو در پاسخ به این سوال که آیا ایران در طرح‌های تولید واکسن کمپانی‌های بزرگ دنیا مشارکت دارد؟ اظهار داشت: «ما به صورت مادی در هیچ یک از تحقییقات تولید واکسن در دنیا مشارکت نداریم، ولی از نظر دانش و تعاملات علمی در زمینه تولید واکسن بی‌ارتباط با دنیا نیستیم.»
به گزارش سپید، به تازگی جمعی از پزشکان متخصص و کادر درمان کشور در نامه‌ای به رئیس‌جمهوری از وی خواسته‌اند دستور تهیه واکسن از کشورهای تولیدکننده را بدهد و ایران هم در برنامه‌های مطالعاتی شرکت‌های معتبر مشارکت کند تا هم در اولویت دریافت واکسن قرار گیرد و هم هزینه خرید واکسن برای کشور کمتر شود.

در ابتدای این نامه خطاب به رئیس‌جمهوری آمده است: «همانگونه که مستحضرید بیماری کووید-۱۹ هرروز جان عده زیادی از هموطنان را می‌گیرد و‌ تعداد بسیاری را از کارافتاده و معلول می‌کند و‌ متاسفانه درمان مشخص و‌ کاملی هم برای آن تا این لحظه پیدا نشده است و پیشگیری تنها راه نجات مردم‌ عزیز ماست و تاخیر در ساماندهی یک برنامه جامع پیشگیری عواقب بسیار وحشتناکی را برای ملت خواهد داشت.»

در ادامه این نامه آمده است: «طبق نظر اکثر کارشناسان اصلی‌ترین راه نجات از این بیماری تهیه واکسن موثر است و ‌بسیاری از کشورها تاکنون نسبت به تولید آن اقدام و‌ یا برای خرید آن برنامه‌ریزی‌های لازم را به عمل آورده‌اند‌‌.»

نویسندگان این نامه تاکید دارند: «علیرغم ایمان به وجود سازوکار ساخت واکسن توسط دانشمندان ایرانی در داخل کشور، نیاز انبوه و فوریت و الزامی که کشندگی بیماری برای ما ایجاب می‌کند ما را برآن می‌دارد ضمن در پیش گرفتن راهی عملی برای ساختن واکسن در داخل، هم زمان در تهیه این واکسن از مراکز معتبر جهانی اقدامی عاجل مبذول داریم تا تاخیر در واکسیناسیون جمعی مردم ما را به ناچار با فاجعه‌ای ملی مواجه نگرداند.»

این افراد معتقدند: «البته تهیه واکسن از مراکز معتبر جهانی منافاتی با تلاش شرکت‌های داخلی برای ساخت بومی واکسن در ایران نخواهد داشت. زیرا عنایت دارید در صورت دستیابی به تولید انبوه واکسن در داخل به دلیل وسعت استفاده از آن در جهان مشکلی در مصرف آن نخواهد بود، اما اگر صرفا منتظر تولید داخلی باشیم چه بسا در آن هنگام با توجه به نیاز مبرم جهانی دچار بحران کمبود واکسن گردیم و‌ شاهد به وجود آمدن یک‌ فاجعه انسانی در‌ کشور باشیم.»

امضاکنندگان این نامه در پایان عنوان کردند: «ما امضاءکنندگان این نامه درخواست داریم ریاست محترم جمهور دستور تهیه واکسن از هر کشوری که وزارت بهداشت آن را تایید نماید، را صادر فرمایند و حتی اگر ما بتوانیم در برنامه‌‎های مطالعاتی شرکت‌های معتبر هم مشارکت کنیم شاید نسبت به کاهش هزینه خرید هم اقداماتی صورت گیرد.»

حال ما در روزنامه سپید در نظر داریم در سلسله گزارش‌هایی به این موضوع بپردازیم که آیا ایران مشارکتی در ساخت واکسن با دنیا دارد و آیا می‌توان در این خصوص اقدامی انجام داد. از این در نظرظ داریم با مسئولان سازمان غذا و دارو به عنوان متولی اصلی تولید و تامین دارو و واکسن برای کشور و نیز متخصصین رشته‌های متعدد به گفت‌وگو بنشینیم تا در این خصوص به نتیجه‌ای مشخص برسیم. نخست به سراغ رئیس سازمان غذا و دارو رفته‌ایم تا از ایشان در خصوص وضعیت فعلی تولید واکسن کرونا در کشور بپرسیم و این سوال را هم داشته باشیم که آیا ایران در زمان مناسب به واکسن دسترسی خواهد داشت.

محمدرضا شانه‌ساز در خصوص وضعیت تولید واکسن کرونا در ایران و جهان به سپید گفت: «در حال حاضر چندین کشور دنیا در حال کار بر روی ساخت واکسن کووید-19 هستند که کشور ما هم یکی از این کشورها است.»

وی افزود: «خوشبختانه چندین شرکت ایرانی در این زمینه در حال تحقیق و کار هستند و ما امیدواریم که جزو کشورهای نخست باشیم که به واکسن دست پیدا کنیم. البته ما در زمینه تولید واکسن جزو کشورهایی هستیم که می‌توانیم ادعا کنیم که به تکنولوژی تولید واکسن‌ها دست پیدا کرده‌ایم و در خصوص واکسن کرونا نیز وضعیت به همین منوال است.»

هیچ مشارکت مادی در تولید واکسن نداریم

شانه‌ساز در پاسخ به این سوال که آیا ایران در طرح‌های تولید واکسن کمپانی‌های بزرگ دنیا مشارکت دارد یا نه؟ اظهار داشت: «ما به‌صورت مادی در هیچ یک از تحقیقات تولید واکسن در دنیا مشارکت نداریم، ولی از نظر دانش و تعاملات علمی در زمینه تولید واکسن بی‌ارتباط با دنیا نیستیم.»

رئیس سازمان غذا و دارو در پاسخ به پرسشی دیگر با این عنوان که آیا اقدامی برای سفارش و پیش‌خرید واکسن داشته‌اید یا خیر؟ گفت: «کسانی که صحبت از تولید واکسن می‌کنند هیچ چیز قابل دفاعی ارائه نکرده‌اند تا این اطمینان را پیدا کرد که به تولیدی دست پیدا کرده‌اند. در حالی که شرکت‌ها باید اسناد و مدارکی ارائه دهند تا مطمئن شویم که قابلیت تولید واکسن را دارند و هنوز در این زمینه چیز قابل قبولی به دنیا ارائه نشده است.»

وی افزود: «البته برخی از شرکت‌ها فاز دوم و سوم کلینیکال ترایر خود را نیز سپری کرده‌اند و ما نیز در حال رصد این آزمایشات هستیم. ضمن اینکه طرح‌های تحقیقاتی ما نیز از این شرکت‌ها عقب‌تر نیست و مطمئن باشید که اگر کشورهای دنیا با ما جوانمردانه رفتار می‌کردند ما قطعا از آنها جلوتر بودیم. منتها بحث تحریم‌ها و مشکلات ناشی از آن برای ما دردسرساز شده است والا پیشرفت ما از آنها می‌توانست بیشتر هم باشد. البته مشکلی هم در این خصوص نداریم و تنها ممکن است از نظر زمانی فاصله‌ای در تولید واکسن به وجود آید که آن را هم سعی می‌کنیم برطرف کنیم.»

شانه‌ساز اضافه کرد: «ما همانند بسیاری از تحقیقات و تولیدات علمی در این زمینه نیز بر روی توان داخلی حساب می‌کنیم و نگاه ما به جوانان و دانشمندان داخلی است و در این خصوص حساب ویژه‌ای بر روی توان آنها باز کرده‌ایم.»

رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به نامه جمعی از متخصصان و کادر درمان کشور به رئیس‌جمهور در خصوص چرایی عدم مشارکت ایران در تولید و سفارش خرید به شرکت‌های بزرگ تولیدکننده واکسن کرونا در دنیا، اظهار داشت: «به نظر می‌رسد که شاید اطلاعات این گروه از همکاران ما کامل نباشد.»

رئیس سازمان غذا و دارو تصریح کرد: «خوشبختانه امروز چندین شرکت در چندین متد در حال کار بر روی تولید واکسن کووید-19 در کشور هستند و در بین این چندین شرکت هم از بخش دولتی و هم از شرکت‌های دانش‌بنیان بخش خصوصی حضور دارند که به دلیل مسائل خاص از اعلام جزئیات آنها معذور هستیم.»

وی با تاکید بر اینکه در همه زمینه‌های علمی، اقتصادی و غیره برخورد غیرانسانی با کشورمان م‌شود، افزود: «علیرغم اینکه دنیا با ما جوانمردانه رفتار نمی‌کند ما با همه کشورهای دنیا بر اساس اصول انسانی رفتار می‌کنیم و در این زمینه بخصوص هم اگر ما بتوانیم به تکنولوژی تولید واکسن دست پیدا کنیم و بتوانیم زودتر از کشورهای دیگر به واکسن دست پیدا کنیم که شانس بالایی هم در این خصوص داریم، همه دنیا را از این نعمت بهره‌مند خواهیم کرد.»

شانه‌ساز تاکید کرد: «متاسفانه کشورهای مختلف حتی در بحث داروهایی مانند رمدسیویر نسبت به کشور ما کم لطفی کردند و ما در همه این زمنه‌ها به توان داخلی تکیه کردیم و پشتیبانی خود را از جوانان و دانشمندان داخلی انجام دادیم.»

همه چیز باید دوطرفه باشد

وی در پاسخ به این سوال که آیا شرکت‌های بزرگ تولید دارو و واکسن در دنیا این اجازه را به ایران نمی‌دهند که در طرح‌های تحقیق و توسعه و نیز تولید دارو و واکسن مشارکت کند یا نه، گفت: «از نظر ما همه چیز باید دو طرفه بوده و داد و ستد برقرار باشد و نمی‌شود همه چیز از جانب ما و یک طرفه انجام شود و ما صرفا خریدار و پرداخت‌کننده پول باشیم و آنها محصول را با کلی تاخیر و منت به ما بدهند.»

رئیس سازمان غذا و دارو اظهار داشت: «حتی همین شرکت‌ها و کشورها اگر ما به دستگاهی نیاز داشته باشیم در اختیار ما نمی‌گذارند و تجربه چندین ساله ما این موضوع را به اثبات رسانده است که این شرکت‌ها در هیچ یک از برهه‌های حساس به ما کمک نکرده‌اند. برای نمونه شما امروز اگر از کارخانه‌های داروسازی و تولید واکسن و حتی شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی در این خصوص سوال داشته باشید به شما خواهند گفت که به کرات و فراوانی تجربه دارند که می‌خواستند دستگاهی را برای یک کارخانه داروسازی و یا تولید واکسن خرید کنند که به دلیل مانع تراشی همین شرکت‌ها نتوانسته‌اند که این نیاز را وارد کشور کنند. ازاین‌رو این شرکت‎ها به دلیل اذیت و آزار کمپانی‌ها بزرگ یا از خرید دستگاه منصرف شده‌اند و یا مجبور شده‌اند که نمونه آن دستگاه را در داخل تولید کرده و یا حتی با یک عنوان دیگر و تحت کشور واسط اقدام به خرید کنند که خود مشکلات را دوچندان کرده است؛ بنابراین در مجموع می‌توانیم بگویم که ما از این شرکت‌ها و کشورها عدالت در برخورداری از امکانات را ندیده‌ایم.»

شانه‌ساز در جواب این نظر که آیا بهتر نیست ایران در این مرحله در کنار تحقیق برای ساخت واکسن کرونا در داخل، خریدار واکسن از شرکت های بزرگ هم باشد تا ایرانیان همچون سایر مردم دنیا از دسترسی به واکسن عقب نمانند، اظهار داشت: «بنده این اطمینان را به شما می‌دهم که مانند داروی رمدسیویر و بسیاری از داروهای تولید شده در داخل؛ اگر واکسن کووید-19 در دنیا زودتر از ایران تولید شد در کمترین زمان ممکن واکسن را در دسترس مردم قرار خواهیم داد و آنها را از این نعمت بی‌نصیب نخواهیم گذاشت و به هر قیمت و هر روشی واکسن را وارد کشور خواهیم کرده و در دسترس مردم قرار خواهیم داد.»

رئیس سازمان غذا و دارو در واکنش به این انتقاد که چطور ایران می‌خواهد بلافاصله بعد از کشف واکسن در دنیا، تولید واکسن را در داخل داشته باشد، گفت: «عده‌ای در مورد داروها هم این را می‌گفتند که در پاسخ به این انتقاد می‌گوییم امروز شاهد هستیم که تنها کشورهای محدودی توانایی تولید داخلی داروهایی مانند رمدسیویر و فاویپیراویر و حتی ماده اولیه این دارو را دارند در حالی که ما ادعا می‌کنیم در آینده نزدیک توان تولید آن را خواهیم داشت، لذا ما توانستیم و در مورد واکسن هم خواهیم توانست.»

شانه‌ساز ادامه داد: «ما در دریافت داروهای مختلف و اقلام حیاتی و نیز داروهای بسیار کم‌مصرف کمال بی‌انصافی را از سوی غربی‌ها به‌ویژه کشورهای اروپایی و امریکا دیده‌ایم، اما تا به امروز به لطف خدا مشکلی در این خصوص نداشته‌ایم. البته این بی‌انصافی‌ها سبقه طولانی دارد و ما از سال‌های گذشته به‌خصوص سال 90 تا به الان شاهد اوج‌گیری این رفتارها هستیم، ولی نگذاشته‌ایم که بیماران ما مشکل اساسی در دارو داشته باشند. زیرا آنها هر جا که می‌توانستند مسیرهای ورود اقلام حیاتی را می‌بستند، منتها توان دانشمندان ایرانی و شرکت‌های داروسازی داخلی به حدی بود که آنها نتوانستند جلوی پیشرفت و تولید دارو در داخل را بگیرند.»

واکسن تنها راه درمان نیست

وی با رد این گفته که بیماری کووید-19 تنها از طریق واکسن قابل کنترل و از بین رفتن است، تاکید کرد: «البته متخصصان رشته‌های دیگر باید در این خصوص نظر دهند، اما به اعتقاد بنده تنها راه مقابله با بیماری کرونا دستیابی به واکسن نیست و علت این نظرم هم آن است که ویروس منشا این بیماری ویروسی است که بسیار پیچیده است و دائما در حال تغیییر ژنوم و رفتار و حتی گروه‌هایی که مورد تهاجم آن قرار می‌گیرند دائما در حال تغییر هستند. از این رو رسیدن به واکسن و تولید آن گام بلندی در مبارزه با این بیماری و ویروس خواهد بود ولی تنها با اتکا به واکسن نمی‌توان به مبارزه با این بیماری رفت.»

شانه‌ساز اضافه کرد: «باید همچنان مباحث پیشگیری و فاصله‌گذاری‌های فیزیکی و استفاده از محصولات حفاظتی مانند ماسک و ضدعفونی‌کننده‌ها در اولویت باشد تا بتوانیم از ریشه‌کنی کامل این بیماری در جامعه اطمینان حاصل کنیم.»

رئیس سازمان غذا و دارو در پایان تصریح کرد: «به مردم این اطمینان را می‌دهیم که به‌هیچ‌وجه با کمبود دارو و واکسن مواجه نخواهند شد و سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت با هر زحمت و روشی که امکان دارد نیاز مردم به این محصولات را تامین خواهند کرد. ضمن اینکه تکیه اصلی ما به توان دانشمندان و صنایع داخلی است و مطمئن هستیم که مشکلی در این مسیر پیش نخواهد آمد و از این بحران سخت و جهانی هم عبور خواهیم کرد.»
دیدگاه کاربران
نام :    ایمیل : 

عکس خوانده نمی‌شود کد امنیتی :      

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد

طراحی و اجرا توسط: هیاهو