تیتر ۱ / سلامت و سبک زندگی / نظام سلامت

روایت کامل «سپید» از نقد طرح تحول سلامت در برنامه ثریا
«نقد» در غیاب منتقد


تاریخ انتشار : 26 آذر 1395 ساعت 23:55
0
0
e
p
+
-
اندازه متن :
یک موضوع جذاب و جالب؛ این توصیف مجری و تهیه‌کننده برنامه «ثریا» برای موضوع این هفته برنامه بود. بحث «عدالت در نظام سلامت و نقد و بررسی طرح تحول نظام سلامت» با حضور وزیر بهداشت.

مدتی هست که چهره‌های برجسته جامعه پزشکی، اقتصاددانان شهیر و کارشناسان مباحث توسعه از طریق مطبوعات مستقل و رسانه‌های تخصصی حوزه سلامت همچون روزنامه «سپید»، سعی در رساندن صدای خود به گوش مسئولان وزارت بهداشت داشته و انتقاداتی را نسبت به طرح تحول نظام سلامت مطرح می‌کنند. گو اینکه مسئولان و مدیران این حوزه رغبت چندانی به شنیدن صدای منتقد ندارند و معمولا منتقدان خود را به غرض‌ورزی، تخریب و ناآگاهی متهم می‌کنند، اما واقعیت این است آشی که وزارت بهداشت از نیمه اردیبهشت 93 بار گذاشت، آنقدر شور شده که رسانه ملی را هم وارد فضای مباحث و انتقادات کارشناسی کرده است. چهارشنبه شب اما مدت زمان زیادی از گفت‌وگوی سیدحسن هاشمی و مقصودی مجری برنامه ثریا از فضای پرسش‌های علمی و پاسخ‌های کارشناسانه فاصله گرفت و مباحثه و مناظره‌ای که تا پاسی از شب گذشته بسیاری از بینندگان انتظار آن را می‌کشیدند، رنگ و بوی مجادله و منازعه به خود گرفته بود.
در ابتدای این برنامه گزارشی از روند اجرای طرح تحول سلامت و واکنش‌های مردم و کارشناسان و پس از آن سوال نظرسنجی برنامه به این شکل پخش شد: آیا طرح تحول سلامت منجر به افزایش عدالت در پرداخت‌ها و دسترسی عامه مردم به خدمات بهداشتی و درمانی شده است؟
پیامک‌هایی که از طرف مردم و به‌خصوص جامعه پزشکی به برنامه می‌رسید هم توسط مجری دوم برنامه خوانده می‌شد. پیام‌هایی که به گفته وی، درخواست پرداخت معوقات و توجه در به‌کارگیری بهتر و مناسب‌تر نیروها در آنها زیاد به چشم می‌خورد. عده‌ای هم پرسیده بودند که چرا این برنامه بدون حضور منتقدین برگزار می‌شود.

آغاز بحث از فاز سوم طرح تحول سلامت
اما آغازگر پرسش و پاسخ در این برنامه سوالی درخصوص فاز سوم طرح تحول سلامت بود که تحت عنوان «واقعی کردن تعرفه‌ها و مبارزه با زیرمیزی» در سال 93 مطرح شد. فازی از این طرح که انتقادات زیادی را با خود به همراه داشت و به‌گفته مجری برنامه، تعرفه‌های بخش دولتی و خصوصی یک‌شبه دو و نیم برابر شد. البته سیدحسن هاشمی از همان ابتدا با انتقادی نرم به نوع طراحی سوالات کلام خود را آغاز کرد و گفت: «خوب بود بحث از آنجا آغاز می‌شد که این طرح چه بود و از کجا آغاز شد، چه برکاتی داشت، چه‌میزان رضایتمندی در مردم ایجاد کرد و چه تفاوت هایی نسبت به زمانی که دولت این وزارتخانه را تحویل گرفت ایجاد شده است. ولی طبق بند «ه» ماده «38» برنامه پنجم توسعه، قیمت تعرفه‌های خدمات درمانی هر سال بایستی مورد بازنگری قرار گرفته و اضافه شود. با این‌حال ۲۳ سال این اتفاق نیفتاده بود. مبنای این تعرفه‌ها هم کتابی بود در یکی از ایالت‌های آمریکا که در شورای عالی بیمه مورد بازنگری قرار گرفت و به‌ویژه برای 2 هزار خدمت جدید که اصلا تعرفه نداشتند، تعرفه ایجاد شد. درعین‌حال می‌خواستیم آن بخشی که مردم از جیبشان پرداخت می‌کردند و به تعبیر شماها «زیرمیزی» را از بین ببریم.» هاشمی دریافتی پزشکان با عنوان زیرمیزی را رقمی بین 7 تا 10 هزار میلیارد تومان برآورد کرد و افزود: «یکی از کارهای مهمی که در این دولت با کمک خود جامعه پزشکی، نظام‌پزشکی و دستگاه‌های مختلف دیگر انجام شد، همین بود. درعین‌حال یک نابرابری در حد یازده برابر به یک برابر هم بین رشته‌ها وجود داشت که‌باوجود آنکه نتوانستیم به طور کامل تعرفه‌ها را اصلاح کنیم، در 2 نوبت بازنگری در تعرفه‌ها به نسبت پنج‌و‌نیم به یک کاهش پیدا کرد.»

نمودارهایی که زیر سوال رفت

برنامه از اینجا وارد فاز جدیدی شد. به این ترتیب که تصاویری در قالب اسلاید و با عنوان تبعات فاز سوم طرح تحول به نمایش درآمد. در این تصاویر و نمودارها، نرخ تورم عمومی کشور و تورم نظام سلامت در فاصله بین سال‌های 90 تا 94 به وسیله بانک مرکزی اعلام شده بود، با هم مقایسه شد. نمودارها نشان می‌داد در شرایطی که در بازه زمانی خاصی تورم عمومی کشور روند کاهشی داشته، طرح تحول سلامت آغاز شده و از آن به‌بعد تورم نظام سلامت افزایش داشته که به معنی بالا رفتن هزینه‌های نظام سلامت است. مقصودی این نمودارها را آمار رسمی معرفی کرد که توسط مرکز ملی آمار تهیه و توسط سازمان تامین اجتماعی منتشر شده است.
نمودارهای بعدی روند افزایش تعرفه برخی رشته‌های پزشکی مانند داخلی، بیهوشی و جراحی در بخش‌های خصوصی و دولتی را نشان می‌داد. مجری برنامه با نشان دادن افزایش فاصله تعرفه بین بخش‌های دولتی و خصوصی اظهار داشت: «خیلی‌ها معتقدند که بسیاری از مفاسد در نظام سلامت به علت وجود همین فاصله بین تعرفه‌ها در بخش دولتی و خصوصی است. انتظار این بود که در طرح تحول سلامت این فاصله کاهش پیدا کند و فساد از بین برود. اما متاسفانه چون هر دوی تعرفه‌های بخش خصوصی و دولتی تقریبا دو و نیم برابر شد، به یکباره یک جهش بزرگ در این بخش اتفاق افتاد. در حالی‌که بر اساس سیاست‌های کلی نظام سلامت ابلاغی مقام معظم رهبری بخش فنی تعرفه‌ها برای هر دو بخش خصوصی و دولتی باید یکسان باشد. حال سوال اساسی این است که علت افزایش فاصله بر خلاف سیاست‌های کلی سلامت چه بوده است؟
نوبت به پاسخگویی وزیر بهداشت رسید. وی گفت: «بااینکه کار من پژوهش است، متوجه نمی‌شوم که نمودارهای شما با چه اسکیلی کشیده شده است. آیا اینها را با دست کشیده‌اید یا وسیله دیگری؟ آن قسمت‌های عمودی نمودارها (نشان‌دهنده افزایش تعرفه‌ها) بر چه اساسی است؟ مترتان چیست؟ اگر مترتان را کنارش نیاورید هیچ ارزشی ندارد.» البته مجری برنامه تاکید می‌کرد این نمودارها عینا بر اساس همان نمودارهای رسمی است که در کتاب منتشرشده توسط تامین اجتماعی آمده اما وزیر بهداشت ضمن اینکه دو سه مرتبه تاکید کرد که در زمان صحبت وی، مجری سخن نگوید و اگر قرار است حرف برند، او سکوت کند، اظهار داشت: «در ادامه صحبت‌ها به تامین اجتماعی هم می‌رسیم و من به شما می‌گویم که تامین اجتماعی آمار و عملکردش چگونه است.» وی با بیان اینکه من تردیدی ندارم که این نمودارهای شما اشتباه است، گفت: «اگر بنا باشد شما با دست نمودار بکشید و بگویید از اینجا به آنجا رسیده، عین همان نمایشی است که 2 سال پیش دادید و جامعه پزشکی را متهم کردید و بعد هم تعبیر به فساد می‌کنید که این هم تعبیر درستی نیست.» هاشمی اضافه کرد: «دلیل اینکه فاصله قیمت بین بخش دولتی و خصوصی افزایش یافته این است که مثلا تا پیش از اجرای فاز سوم، تعرفه تخت بیمارستانی 45 هزار تومان بود و الان به 133 هزار تومان رسیده است.» وی افزود: «شما کدام مسافرخانه را در تهران پیدا می‌کنید که قیمت تخت‌های آن شبی 45 هزار تومان باشد؟ تازه در بیمارستان‌ها لازم است خدمات دیگری هم در اختیار بیماران قرار گیرد. 570 بیمارستان دولتی کشور در معرض ورشکستگی بودند و در طول 20 سال گذشته که متاسفانه بیمارستان‌ها را خودگردان کرده بودند، طراز مالی آنها منفی بود.» هاشمی در ادامه به تشریح چگونگی افزایش برخی از خدمات پرداخت و گفت: «قبل از اصلاح تعرفه‌ها عمل لوزه 18 هزار و 500 تومان بود که پول آژانس پزشک هم نمی‌شد. چنین خدمتی با 300 درصد رشد به 66 هزار تومان رسید. مگر در همین شهر برای زایمان از مردم 15 میلیون تومان نمی‌گرفتند؟ چرا چشممان را روی اینها می‌بندیم؟ یک زایمان در گذشته 42 هزار تومان بود. یک عمل آپاندیسیت 30 هزار تومان بود. چه کسی حاضر می‌شد عمل کند؟ همان زمان پول یک آرایشگاه چقدر بود؟ شما که بهتر می‌دانید وقتی تشریف می‌برید آرایشگاه چقدر پرداخت می‌کنید. به‌هرحال اعمالی مثل آپاندیسیت با 300 درصد افزایش، تازه 90 هزار تومان شده است. بله. ما تعرفه زایمان طبیعی را 350 درصد اضافه کردیم. چرا؟ چون در این سال‌ها دائما بر تعداد سزارین اضافه می‌شد. حالا که به اندازه 350 درصد افزایش یافته، این رقم به 155 هزار تومان رسیده است. تازه اگر همین پول را هم بدهند. شما بهتر می‌دانید که پرداخت‌ها یک سال است که تاخیر دارد. بنابراین تعرفه‌ها در بخش جراحی به‌طور متوسط 120 درصد رشد داشت. این در حالی است که به مدت 4 سال کل ضریب k جراحی ثابت مانده بود. در چنین شرایطی دولت بین دوراهی ماند که آیا 35 درصد اضافه کند به شکلی که سال بعد هم 20 درصد و سال بعد از آن باز هم 20 درصد افزایش یابد؟ یا اینکه این فسادی که به قول شما ایجاد شده را از بین ببرد. فسادی که دولت‌ها و مجلس چشمشان را روی آن بسته بودند و فقط دائم فریاد می‌زدند که به نظر من فریادشان هم بی‌ربط بود. تعرفه‌های موجود باعث می‌شد که دیگر کسی در بخش دولتی عملی انجام ندهد و به دلیل همین نگاه‌های سطحی، مریض را از بخش دولتی به بخش خصوصی می‌فرستادند.» وزیر بهداشت در ادامه صحبت‌ها گفت: «استراتژی ما این بود که به جای شعار و دادن نسبت‌های نادرست و سرکوب بخش خصوصی، تخت‌های بیمارستانی را در بخش دولتی افزایش دهیم، تجهیزات را اضافه کنیم و توزیع پزشک را درست کنیم تا بتوانیم با بخش خصوصی رقابت کنیم.» وی گفت: «اگر بخواهیم بخش خصوصی را مدیریت کنیم، باید برای آن رقیب ایجاد کنیم. با سروصدا کردن و فشار آوردن و متهم کردن محال است.»

تفاوت در حق فنی، تخلف از سیاست‌های کلی سلامت است
در ادامه برنامه مقصودی با اشاره به این گفته هاشمی که تعرفه‌ها سال‌ها بدون تغییر مانده بودند، اسلایدی نشان داد که آن را «متوسط رشد سالانه تعرفه‌های خدمات تشخیصی درمانی در بخش خصوصی و دولتی» نامید و گفت: «این تعرفه‌ها چه در بخش دولتی و چه در بخش دولتی عمدتا از خط تورم بالاتر بوده‌اند (افزایش سالیانه بیشتری نسبت به نرخ تورم داشته‌اند) اما اینکه ما از بین چندهزار تعرفه چندتا که نیاز به اصلاح و افزایش داشته‌اند را مرتب مثال بزنیم، درست نیست. آن تعرفه‌ها باید اصلاح می‌شدند و کسی هم با این مسئله مشکلی ندارد. ضمن اینکه مثل همه مشاغل دیگر، یک پزشک مجموعه‌ای از کارها را انجام می‌دهد. یعنی اگر لوزه و آپاندیسیت عمل می‌کند، n تا کار دیگر هم انجام می‌دهد. سوال اصلی این است که حتی اگر بپذیریم افزایش 2‌و‌نیم برابری تعرفه‌ها در بخش دولتی لازم بوده، تعرفه‌های بخش خصوصی چرا افزایش بیشتری داشتند؟ درصورتی‌که این مسئله خلاف بیّن سیاست‌های ابلاغی رهبر معظم انقلاب مبنی بر یکسان بودن حق فنی تعرفه‌ها است.»
وزیر بهداشت در پاسخ گفت: «به این موضوع هم می‌رسیم که شما چقدر مصمم هستید که سیاست‌های کلی حوزه سلامت که مقام معظم رهبری ابلاغ فرمودند را برای اجرا پیگیری کنید؟» مجری برنامه گفت: «ما که نباید اجرا کنیم؛ شما باید اجرا کنید. لطفا درمورد همین یک بند فعلا توضیح بدهید.»
اما فضای گفت‌وگو باز هم به سمت تذکر درمورد رعایت نوبت حرف زدن رفت. هاشمی گفت: «بگذارید من صحبت کنم و شما گوش کنید.» و ادامه داد: «اگر شما سیاست‌های کلی را می‌خواهید مبنا قرار دهید که ما آرزو می‌کنیم همه به آن توجه کنند باید بدانید که آن هم یک بسته است. نمی‌شود یک بند از آن را بگیرید و بندهای دیگر را رها کنید.» مجری برنامه سعی کرد وزیر بهداشت را مجددا به سمت پاسخ به سوال طرح‌شده هدایت کند. بنابراین گفت: «ما بندهای دیگر را هم از شما می‌پرسیم. الان درباره همان بند توضیح دهید.» باز هم همان جدل تکراری و تذکرات وزیر: «باز هم نشد. قرار شد شما گوش کنید!»
هاشمی در ادامه گفت: «من از شما که به نرخ تورم اشاره می‌کنید می‌پرسم. نرخ تورم در سلامت با نرخ تورم عادی متفاوت است یا نه؟ و اگر هست تا چند برابر؟» وی با بیان اینکه نرخ تورم در حوزه سلامت بالاتر از حوزه عمومی کشور است، تصریح کرد: «نرخ تورمی که دولت یا مجلس برای خدمات سلامت درنظر می‌گیرد، همیشه یک و چهار دهم برابر تورم عادی است. بنابراین در این نموداری که نشان می‌دهید، اگر می‌بینید رشد تعرفه‌ها از نرخ تورم بالاتر است، به دلیل بالا بودن همیشگی نرخ تورم سلامت از تورم عادی کشور است. ولی اگر به سیاست‌ها برگردیم، ما هم معتقدیم کسی که چشم عمل می‌کند، فرقی ندارد که در بیمارستان خصوصی عمل کند یا دولتی. ما که نمی‌خواهیم همدیگر را متهم کنیم. اگر منطقی نگاه کنیم در بخش خصوصی نباید هزینه‌ها بیش از 30 یا 40 درصد بالاتر از بخش دولتی باشد اما اینکه چه زمانی می‌توانیم این را عملیاتی کنیم، به زمانی برمی‌گردد که ما یک بخش دولتی کارآمد و قوی داشته باشیم.»

7 تا 10 هزار میلیارد تومان زیرمیزی که با افتخار به روی میز آمد

وزیر بهداشت در ادامه گریزی به دقایق قبل برنامه زد و گفت: «یکی از مسائلی که شما به آن اشاره نکردید و به نظر من با هوشمندی هم از کنار آن گذشتید این است که بالاخره آن 7 تا 10 هزار میلیارد تومان زیرمیزی را قبول دارید یا نه؟ اگر قبول دارید، به من بگویید که آن مبلغ چه شد؟ معلوم است که آن مبلغ توزیع شده در تعرفه‌ها.» این‌بار نوبت به مجری برنامه رسید که به‌جای پاسخ به سوال طرح‌شده، از نوع سوال و رفتار سوال‌کننده انتقاد کند. مقصودی گفت: «شما به ‌خاطر اینکه ما درباره فساد در سطح پزشکان صحبت کرده‌ایم، از ما ایراد می‌گیرید، ولی خودتان می‌فرمایید که در سال 92‌، پزشکان 7 تا 10 هزار میلیارد تومان زیرمیزی می‌گرفته‌اند. البته من نمی‌دانم آیا نظام پزشکی هم این ادعا را می‌پذیرد یا نه؟ چون ما بین 30 تا 40 هزار متخصص که بیشتر نداریم و طبیعتا بخشی از آنها هم مشمول این کار نبوده‌اند. پس باید مشخص شود که مگر هرکس چقدر زیرمیزی می‌گرفته است؟» به دنبال این گفته مجری، وزیر بهداشت از او پرسید: «بالاخره شما طرفدار پزشکان هستید یا نه؟» مجری هم گفت: «اولا من طرفدار حق هستم و فکر می‌کنم بیش از 90 درصد از پزشکان کشور کاملا سالم هستند و اتفاقا در طرح تحول سلامت و سیستم ناعادلانه سلامت به آنها ظلم می‌شود. هم به پزشکان عمومی، هم به اینترن‌ها و هم به رزیدنت‌ها به شدت ظلم می‌شود، درمورد سایر بخش‌های درمانی مانند پرستاران و سایر پرسنل بیمارستان‌ها هم وضع به همین منوال است و درمورد متخصصین هم رشته‌هایی مانند اطفال و داخلی و ... هستند که اصلا درآمد خاصی ندارند. یک لایه نازکی شاید کمتر از 10 درصد و حتی کمتر از 5 درصد هستند که حقوق‌های زیادی دارند و بعضا زیاده‌خواه هستند. من فکر می‌کنم اتفاقا خود جامعه پزشکی باید علیه آن 5 یا 10 درصد متخلف اقدام کند تا قداست جامعه پزشکی حفظ شود. اینکه شما می‌گویید پزشکان 10 هزار میلیارد تومان زیرمیزی می‌گیرند، برای من خیلی عجیب است. با چه برآورد و آماری این را می‌فرمایید؟» حسن هاشمی پاسخ داد: «اگر شما انقدر به پزشکان اعتقاد دارید که می‌گویید 90 تا 95 درصد از آنها انسان‌های شریف و مورد احترامی هستند، لطف کنید یک برنامه هم درجهت مثبت برای آنها بسازید. من تاکنون هرچه از شما دیده‌ام، فقط تخریب جامعه پزشکی بوده است.» مقصودی هم در دفاع از تیم برنامه‌ساز ثریا گفت: «شما سرتان شلوغ بوده و برنامه‌های مثبت ما را ندیده‌اید.» هاشمی اما این دفاع را قبول نداشت و ادامه داد: «شما وقتی در مناظره شرکت می‌کنید، علیه پزشکان صحبت می‌کنید و می‌خواهید بگویید که پزشکان فقط جیب خود را پر می‌کنند. امشب هم برنامه را درست از همین‌جا شروع کردید. اما هیچ اشکالی ندارد.» وی افزود: «اتفاقی که در گذشته در رابطه با پرداخت‌ها رخ می‌داد و مسئولین هم چشمشان را بر روی آن می‌بستند این بود که چون تعرفه‌های خدمات درمانی بسیار کم و نامناسب بود، بقیه پول را از مریض می‌گرفتند. حالا این دولت گفته‌ این پول را از مریض نگیرید.»

چرا آبروریزی می‌کنید؟ مالیات 90 درصد بگیرید

ادامه بحث همراه با یک جمله جالب از سوی وزیر بهداشت بود: «شما می‌گویید که ما زیرمیزی را آورده‌ایم روی میز؟ بله. بنده افتخار می‌کنم که این کار را کرده‌ایم و به پزشکان گفته‌ایم ما آنچه حق شماست را می‌دهیم، بیشتر هم نمی‌دهیم، حق هم ندارید که از مریض بگیرید و اگر هم گرفتید، با شما برخورد می‌شود.» وی اضافه کرد: «اینکه شما می‌گویید متخلف هست، در کدام لباسی متخلف نیست؟ اما اگر درآمد کسی بالا است، بروید سیستم مالیاتی را درست کنید. ببینید بقیه دنیا چکار می‌کنند؟ چرا آبروریزی می‌کنید و فیش می‌زنید؟ (فیش حقوقی نمایش می‌دهید) مالیات 50 درصد و 80 درصد و 90 درصد بگیرید و با یک نظام مالیاتی درست، درآمدها را معتدل کنید.»

محرومیت در حد نداشتن کفش و شناسنامه

شب از نیمه گذشته بود و بحث چالشی نقد و بررسی طرح تحول سلامت همچنان ادامه داشت. پخش یک آیتم گزارشی می‌توانست آرامش را تا اندازه‌ای به بحث بازگرداند. اما گزارشی پخش شد از مشکلات بهداشتی مردم جنوب کرمان که از ابتدایی‌ترین امکانات مانند حمام، سرویس بهداشتی، آب آشامیدنی، آب گرم و ... محروم هستند.» وزیر بهداشت پس از پخش این آیتم گفت: «یکی از محرومترین مناطق کشور، جنوب کرمان است که مردم در آنجا نه‌تنها آب آشامیدنی ندارند بلکه شناسنامه هم ندارند. من نمی‌دانم شما به آن منطقه رفته‌اید یا نه ولی من قبل از دوره وزارتم به آنجا رفته‌ام. این شرایط مختص به جنوب کرمان هم نیست و جیرفت و خود کرمان هم چنین شرایطی دارند. جیرفت 800 هزار نفر جمعیت دارد ولی فقط 200 تخت بیمارستانی در آنجا وجود دارد. معنایش این است که بی‌عدالتی وجود دارد و ما آن منطقه را رها کرده‌ایم. البته فقط بهداشت آنجا کمبود ندارد بلکه کفش پا و آب آشامیدنی و خیلی از مسائل دیگر هم آنجا وجود ندارد. باید بپذیریم که شعار داده‌ایم ولی در عمل کاری انجام نداد‌ه‌ایم.»

حقوق یا کارانه؟

حسن هاشمی اصرار داشت که اسلایدهایی نشان دهد و در قالب آنها گزارشی از اقدامات انجام‌شده در دوره وزارت خود را به مردم بدهد ولی در مقابل مجری برنامه هم اصرار داشت که وزیر بهداشت ابتدا به سوالات مطرح‌شده پاسخ دهد.» این بود که مقصودی سوال دیگری مطرح کرد که باز هم به سیستم پرداخت در نظام سلامت برمی‌گشت. وی گفت: «یکی از نکاتی که در این گزارش وجود داشت، مربوط به حقوق‌های 50، 70 و 100 میلیون تومانی در بخش دولتی بود. این پول‌ها باید می‌رفت و در این مناطق محروم خرج می‌شد.» هاشمی پاسخ داد: «این مبالغ مربوط به حقوق نیست. اینها کارانه است. حقوق پولی است مانند آن که شما می‌گیرید یا من به عنوان استاد دانشگاه می‌گیرم. اما یک بخشی هم وجود دارد که ما به پزشک و پرستار و آزمایشگاه و ... پرداخت می‌کنیم که بخشی از درآمد خود آنها است. یعنی اینکه آنها کار می‌کنند و ما هم 40 درصد از درآمد آنها را به خودشان می‌دهیم. قبل از آمدن این دولت و تصویب این تعرفه‌ها، درآمد دولت از این بابت 10 هزار میلیارد تومان بوده است. الان این رقم چقدر شده است؟» مقصودی پاسخ داد: «مشخص است که وقتی تعرفه‌ها 2 و نیم برابر بشود، این رقم هم حتما به همین میزان افزایش پیدا کرده است.» محاسبه مقصودی درست بود چون درآمد وزارتخانه از 10 هزار میلیارد تومان به 26 هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کرده است. یعنی درست همان 2ونیم برابری که او با نسبت دادن درآمد دولت به افزایش تعرفه‌ها حدس زده بود. ولی هاشمی نمی‌خواست بپذیرد که این افزایش درآمد به افزایش تعرفه‌ها مرتبط است. از این رو گفت: «نه‌خیر. برای افزایش کارانه، کار بیشتری باید انجام شود. عزیز من! کارانه چیست؟ اگر من امروز سر کار نروم، کارانه به من می‌دهند؟ چنین چیزی نیست. هر مقدار خدمت بیشتری ارائه دهم ، مریض بیشتری ببینم و عمل بیشتری انجام دهم، طبیعی است که درآمد بیشتری برای آن سیستم ایجاد می‌شود که یک بخش از آن را به من می‌دهند. ما امروز در بخش دولتی 26 هزار میلیارد تومان درآمد داریم. اگر این نباشد که ما کاری نمی‌توانیم انجام دهیم. شما فکر می‌کنید بابت طرح تحول سلامت چقدر به ما پول داده شده است؟» با طرح این سوال، مجری برنامه از وزیر می‌خواست که خودش بگوید این رقم چقدر است و هاشمی هم مصرانه از مقصودی می‌خواست که پاسخ دهد. هاشمی گفت: «شما باید بگویید. شما که نقد می‌کنید باید بدانید چقدر به طرح تحول اختصاص داده شده است؟» مقصودی پاسخ گفت: «ای کاش شما آمار و حساب‌های ملی سلامت را منتشر کنید. بالاخره بزرگترین طرح اقتصادی دولت در حوزه سلامت اجرا شده است. انتظار پژوهشگران و رسانه‌های مستقل این است که شما حساب‌های ملی سلامت را منتشر کنید. چیزی که ما بارها درخواست کرده‌ایم. ما به مرکز ملی آمار نامه زدیم و گفتیم ما می‌خواهیم یک برنامه منصفانه بسازیم و می‌خواهیم حرف درست را بزنیم. به ما گفتند که ما نمی‌توانیم بدهیم. ما اینها را آماده کرده‌ایم و به وزارت بهداشت داده‌ایم. بروید از وزارت بهداشت بگیرید. از دوستان شما ادر وزارت بهداشت هم درخواست کردیم که نامه‌هایش موجود است.»

صلاح است که آرام باشید
این گفت‌وگو همچنان با بگومگوهای پینگ‌پنگی در جریان بود. هاشمی گفت: «این حرف شما یک نسبت ناروا است. اولا که آمار ملی سلامت مربوط به ما نیست. مربوط به همه ملت ایران و در اختیار مجلس است. شما که الحمدلله همه‌جا کسی را دارید. به شما می‌دهند.» مقصودی گفت: «فرض کنید ما کسی را داشته باشیم و بتوانیم بگیریم. این آمار باید در اختیار همه مردم باشد. در سایت‌ها باشد. گردش آزاد اطلاعات اینگونه است؟» هاشمی گفت: «شما به من بگویید آخرین آماری که بیرون آمده مربوط به چه سالی بوده است؟ من می‌خواهم ببینم شما اصلا اطلاع دارید؟» مقصودی گفت: «بله. البته دولت قبل هم در این زمینه کوتاهی کرده است. ولی آخرین آمار مربوط به سال 92 است.» هاشمی گفت: «در سال 92 که هنوز ما کار خودمان را آغاز نکرده بودیم.»
در این لحظه بر اساس رویه جدید مسئولان وزارت بهداشت که هرکجا بحث داغی شکل می‌گیرد، از موضع بالا همه را ساکت می‌کنند، وزیر بهداشت برای چندمین بار با سکوت چند لحظه‌ای خودش و بعد هم گفتن این جمله که «آیا من می‌توانم صحبت کنم؟» از مجری برنامه خواست که سکوت کند. بعد هم گفت: «اولا من از شما می‌خواهم که آرام باشید. به نظر من صلاح است. اگر می‌خواهید روشنگری کنید. اما اگر می‌خواهید متهم کنید که اصلا نیازی به دعوت کردن نبود.» وی در ادامه با بیان اینکه وقتی ما سر کار آمدیم حساب‌های ملی سلامت تا سال 87 منتشر شده بود و حالا هم تا سال 92 موجود است، پرسید: «وقتی شما می‌دانید آمارهای مربوط به سال‌های 93 و 94 هنوز وجود ندارد، چرا ما را متهم می‌کنید؟» تهیه‌کننده برنامه ثریا هم تاکید کرد: «چندین بار مسئولین و سخنگوی وزارت بهداشت مصاحبه کرده‌اند و گفته‌اند که تا یک یا دو ماه آینده این آمارها منتشر می‌شود که این مصاحبه‌ها موجود است.» درمقابل هاشمی سوال کرد چه کسی باید منتشر کند؟ اداره آمار زیر نظر چه کسی است؟» و مقصودی هم در جواب گفت: «با این‌کار که از این نهاد به آن نهاد پاسکاری بشود مشکلی حل نمی‌شود.» هاشمی هم با تاکید بر اینکه انتشار این آمار بر عهده ما نیست و سازمان برنامه و بردجه باید این کار را بکند گفت: «شما بروید از دکتر نوبخت بپرسید که چرا این آمار منتشر نشده است. مگر ما چیزی داریم که بخواهیم از مردم پنهان کنیم؟»
پس از این مجادله درباره انتشار آمارهای سلامت، وزیر بهداشت مجددا خواست تا اسلایدهای مربوط به دستاوردهای وزارتخانه‌اش به نمایش درآید.» وی به افزایش پزشکان در مناطق محروم، افزایش تمام‌وقتی پزشکان از 5 درصد به 100 درصد، به کارگیری 843 پزشک مقیم در 412 بیماستان، راه‌اندازی 5 هزار و 80 پایگاه سلامت، هزار و 902 مرکز جامع خدمات سلامت، ساخت خانه‌های بهداشت با حضور یک بهورز آقا و یک بهورز خانم در روستاهای کشور، به‌کار گرفتن مراقبین سلامت برای 11 میلیون حاشیه‌نشین به ازای هر 3 هزار نفر یک مراقب سلامت، بازسازی و نوسازی 2 میلیون متر مربع فضای بهداشتی درمانی و 39 هزار تخت بیمارستانی و ساخت 12 هزار و 907 تخت بیمارستانی، ایجاد تخت‌های ویژه به اندازه نیمی از تعدادی که از ابتدا در این کشور ساخته شده بود، 13 هزار و 308 متر مربع فضای اورژانس بیمارستانی و 250 پلی‌کلینیک اشاره کرد.

پیشرفت کشور با بهانه‌گیری به دست نمی‌آید
نوبت به طرح یک گلایه از طرف تهیه‌کننده و مجری برنامه شد. وی گفت: «از آغاز وزارت شما، ما تا به‌حال 3 مرتبه شما را دعوت کرده‌ایم ولی هر بار سه‌شنبه قبل از برنامه، قرارمان کنسل می‌شد تا اینکه بعد از 2 سال این‌بار توفیق داشتیم که در خدمت شما باشیم.» وزیر بهداشت هم بعد از اعلام آمادگی برای پذیرفتن دعوت‌های آتی، کنایه‌ای هم به برنامه زد و گفت: «‌شما به عنوان شعار خود نوشته‌اید «ثریا دیده‌بانی برای پیشرفت ایران» ولی پیشرفت ایران با بهانه‌گیری از همدیگر به دست نمی‌آید. تعداد ما اندک و مشکلات ما فراوان است و دشمنان زیادی هم داریم. الان هم هفته وحدت است. نمی‌شود که با همدیگر دعوا کنیم و بقیه دنیا را دعوت به وحدت کنیم. باید منافع ملی را درنظر بگیریم و با تدبیر، مشکلات مردم را حل کنیم.»
کنایه‌زنی و افشاگری به نوبت بود. مقصودی در پاسخ به این گفته وزیر بهداشت، تصریح کرد: «خواسته همه ما این است. ولی اینکه ما پیگیر هستیم و صراحت داریم به این دلیل است که طرح بزرگی مانند طرح تحول سلامت مانند طرح هدفمندی یارانه‌ها در دولت قبل با سرمایه‌گذاری دولت آغاز شده است. در آن دوره هم ما به دوستان می‌گفتیم که طرح‌های بزرگ باید نقد شوند. باید از همان ابتدا کارشناسان به میدان بیایند و طرح را نقد و بررسی کنند تا این اتفاقاتی که برای آن طرح هم افتاد، تکرار نشود. اما همه مسئولان دولت‌های مختلف از نقد فراری هستند و خصوصا برای طرح‌های بزرگ کمتر می‌آیند. درمورد طرح تحول سلامت هم ما دوست داشتیم همان اول که فاز سوم می‌خواست اجرا شود، این گفت‌وگو انجام شود. الان هم اگر من زیاد حرف می‌زنم به این دلیل است که ما می‌خواستیم برنامه با حضور منتقدین باشد و یکی از منتقدین به صورت حضوری در برنامه حضور داشته باشد، اما مشاوران شما گفتند آقای وزیر باید تنها باشد. ما هم پذیرفتیم و خواهش کردیم که حداقل یکی از منتقدین به انتخاب خود شما به صورت تلفنی در برنامه حضور داشته باشد، اما دوستان این را هم نپذیرفتند و گفتند شما خودت این انتقادات را انجام بده. بنابراین من براساس دانش محدودی که دارم، باید انتقادات را وارد کنم.»

باید توان «نه» گفتن به مردم را داشته باشیم
برنامه به اینجا که رسید، سیدحسن هاشمی از یکی از پاشنه‌های آشیل طرح تحول سخن گفت. وی تاکید کرد: «در بخش درمان هرچقدر خدمت ارائه شود، بازهم مردم درخواست دارند. بنابراین یک جاهایی باید توان «نه» گفتن هم وجود داشته باشد. همین طرح اگر بخواهد با سیستم باز پیش برود، یعنی پزشک هرچه خواست بنویسد و بیمار هم هرچه خواست دریافت کند و 3 یا 6 درصد از هزینه آن را هم پرداخت کند، با کل بودجه کشور هم نمی‌شود ادامه داد.» برنامه با تاکید مجری مبنی بر اینکه همین مسئله یکی از مهمترین انتقاداتی است که به طرح تحول سلامت وارد می‌شد، وارد بخش بعدی شد.
پیامکی از طرف امام‌جمعه زهک به دست مجری برنامه رسید با این محتوی که بیمارستان سوانح سوختگی که در سفر اخیر وزیر بهداشت به زابل افتتاح شده، بعد از گذشت 2 روز تعطیل شده است. حسن هاشمی اما با بیان اینکه من در جریان جزئیات این ماجرا هستم گفت: «چون مطرح کردید، من هم باید بگویم. آن آقای امام‌جمعه مشکلاتی با رئیس دانشگاه علوم پزشکی زابل دارد. بنابراین اگر شما از امام‌جمعه زابل بپرسید بهتر است تا امام‌جمعه زهک.»

اگر پول ‌درستی به «مولد» ندهید، بازارسیاه راه می‌افتد
نوبت به تکرار یکی از سوالاتی رسید که در میانه برنامه طرح شده بود اما باوجود بحث‌های حاشیه‌ای هیچ پاسخی به آن داده نشده بود. مقصودی گفت: «اگر در هر صنفی فساد و اشتباهاتی وجود داشته باشد، راه مقابله با آن چیست؟ آیا راهش این است که ما آن را رسمی کنیم، پاداش بدهیم و درآمد آنها را چندبرابر کنیم یا اینکه راه‌های دیگری هست و اساسا باید نظارت جدی‌تری وجود داشته باشد؟ آیا درآمدها نباید در هر صنفی یک سقفی داشت باشد؟» وزیر بهداشت گفت: «شما باز هم حرف خودتان را می‌زنید و متاسفانه به آن بخشی که من گفتم توجهی نکردید. شما آن قسمتی که مردم از جیب‌شان می‌دادند را نمی‌خواهید ببینید و به همین دلیل تحلیل‌تان درست نیست. شما نمی‌خواهید ببینید که تا پیش از آمدن این دولت وقتی مردم می‌رفتند برای دمپایی و لباس و وسایل جراحی و ... آنها را به بیرون بیمارستان می‌فرستادند. 37 درصد از هزینه‌های مردم را بیمه‌ها حاضر نبودند پرداخت کنند و بیمار مجبور بود از جیبش پرداخت کند. برای ام‌آر‌آی، سی‌تی‌اسکن و همه آزمایشات گران‌قیمت مجبود بودند از بیمارستان خارج شوند. همین وضعیت برای اعمال جراحی و خدمات هم وجود داشت. یعتی به دلیل اینکه دستمزدی که به پزشک می‌دادند پایین بود، پزشکان در بیمارستان دولتی کار نمی‌کردند. فقط 5 درصد از اینها در بیمارستان دولتی بودند و 95 درصدشان بیرون کار می‌کردند. این را که شما کتمان نمی‌کنید؟ شما از بین این 10 هزار نفر پزشک طرحی حتی یک نفر را هم نمی‌توانید پیدا کنید که در بخش خصوصی کار کند. اما در میان کل پزشکانی که در وزارت بهداشت کار می‌کند، 48 درصد تمام‌وقت هستند. درحالی‌که وقتی ما شروع کردیم، تنها 18 درصد تمام‌وقت بودند. بنابراین 52 درصد از پزشکان وزارت بهداشت هستند که هم در بخش دولتی و هم در بخش خصوصی کار می‌کنند. این طبیعی است که اگر شما پول را به‌درستی به «مولد» ندهید، بازارسیاه راه می‌افتد. مگر در بقیه بخش‌ها وجود ندارد؟ متاسفانه آنجا که پول هم به خوبی داده می‌شود، زیرمیزی وجود دارد. یک جا را به من نشان بدهید که زیرمیزی در آنجا وجود نداشته باشد. بنابراین زیرمیزی که هست. ما آمده‌ایم جمعش کرده‌ایم. حالا شما باید بگویید خدا پدرتان را بیامرزد که جمعش کردید. البته صددرصد هم جمع نشده و من هم چنین ادعایی نداردم. براساس آماری که ما داریم، در شهرستان‌ها زیرمیزی وجود ندارد. در کلان‌شهرها کار سخت تر است. حالا اگر شما آمدید حق این پزشک را به او دادید، اسم وضعیت قبل از این را فساد می‌گذارید؟ مثلا به کسی آپادندیسیت عمل می‌کرده 30 هزار تومان می‌دادند. حالا اگر او بقیه پول را خودش می‌گرفته، شما اسم این را فساد می‌گذارید؟ دولت چشمش را بسته است. کاری که دولت‌ها در طول این سال‌ها با پزشکی این کشور کرده‌اند با هیچ قشر دیگری نکرده‌اند. یعنی گفته‌اند چون پول نداریم که به بیمه بدهیم، 4 سال تعرفه‌ها را هیچ تغییر نداده و فریز می‌کنیم. چه کسی باید جور این را بکشد؟ بنابراین پزشک از بیمار می‌گرفته است. شما می‌خواهید آن قسمتی که از بیمار می‌گرفته را نبینید. اینکه شما می‌گویید هر کسی که خلاف می‌کند نباید به او جایزه داده شود، درست است ولی اسم این خلاف نیست. من می‌گویم هرکسی از آن طریقی که من گفتم پول گرفته است، مقصر نیست. مقصر اصلی مجلس و کسی است که آن را به این راه کشانده است. اما اگر کسی زیاده‌طلبی کرده، در کدام صنف است که وجود نداشته باشد. ما می‌گوییم چنین فردی اگر روحانی است، لباس روحانیت را دزدیده، اگر پلیس است، لباس پلیس را به اشتباه پوشیده و اگر روپوش سفید است، لباس ما را به اشتباه پوشیده است. شما چرا ما را متهم می‌کنید؟
شما ببینید علی‌رغم همه این صحبت‌هایی که شما می‌گویید و پخش می‌کنید، چقدر مردم نسبت به پزشکان شریف و جامعه پزشکی احترام می‌گذارند. بعد از برنامه قبلی شما، مقام معظم رهبری رفتند عمل کردند. تعبیرهای ایشان را شما راجع به جامعه پزشکی ببینید که گفته‌اند این یکی از ثروت‌های ملی ما است. یکی از ثروت‌های اجتماعی ما است. شما اگر به همان عمل کنید، کافی است.»

درآمد بالای 7 میلیون تومان برای هیچ مدیری منطقی نیست
وزیر بهداشت دقایقی بود که به‌صورت متکلم وحده سخن می‌گفت. اما وقتی از مقام معظم رهبری نقل‌قول کرد، مجری برنامه واکنش نشان داد و گفت: «رهبری از معلمان هم تقدیر می‌کنند، از نظامی‌ها هم تقدیر می‌کنند. اما به نظر من آن نظامی عزیزی که در مرزهای سیستان و بلوچستان با اشرار می‌جنگد یا جزو مدافعین حرم است به اندازه یک پزشکی که در مناطق محروم کار می‌کند، ارزش دارد. بنابراین نمی‌شود یک نفر 50 میلیون یا 100 میلیون تومان بگیرد ولی آن یکی 3 میلیون تومان بگیرد. این نظام ناعادلانه‌ای که به وجود آمده هم بین خود پزشکان و درون جامعه پزشکی مشکل ایجاد کرده هم بین اقشار دیگر. نمی‌توانیم بگوییم آتش‌نشانی که در مناطق محروم جان مردم را نجات می‌دهد 2 میلیون تومان بگیرد و پزشکی که در همان منطقه به مردم خدمت می‌کند، 20 یا 30 میلیون تومان بگیرد. این ناعادلانه است.» هاشمی در پاسخ به این اظهارات درخواست راه‌حل کرد و گفت: «به نظر شما چه باید کرد؟» مقصودی ادامه داد: «راه‌حل ما قطعا این نیست که درآمد پزشکان را از 10 میلیون به 20 میلیون و از 20 میلیون به 100 میلیون تومان افزایش دهیم.» وی افزود: «من می‌گویم باید مانند دیگر بخش‌ها به‌خصوص بخش دولتی که قانون داریم، سقف درآمد وجود داشته باشد. چرا در همه اقشار گفته‌اند سقف درآمد 19 میلیون باشد؟ تاره من همین را هم ناعادلانه می‌دانم. درآمد بالاتر از 6 یا 7 میلیون برای یک مدیر دولتی هیچ منطقی ندارد. وقتی یک کارگر در جامعه (اگر کار داشته باشد)، زیر 1 میلیون تومان حقوق می‌گیرد، در پرداخت حقوق 20 میلیون تومانی به یک مدیر هیچ منطق و عدالتی وجود ندارد. به همین ترتیب حقوق 50 یا 100 میلیونی قشر کمی از پزشکان هم قطعا منطقی ندارد و بی‌عدالتی است.» مقصودی خاطرنشان کرد: «مرکز پژوهش‌های مجلس که نه چپ است و نه راست و اتفاقا با دولت هم هم‌راستا است، ضمن انتقادات مفصلی که نسبت به طرح تحول سلامت انجام داده که حتما شما خوانده‌اید، راجع به حقوق‌های نامتعارف و نجومی هم گزارش داده که در این گزارش وزارت بهداشت، وزارت نفت، بانک‌ها و بیمه‌ها جزو اولویت‌های تخلف در موضوع حقوق‌های نجومی خوانده شده‌اند. بعد در شورای حقوق و دستمزد می‌گویند حقوق‌ها باید زیر 19 میلیون تومان باشد و بعد از آن جلسه، با یک لابی که انجام می‌شود این مصوبه تبصره می‌خورد به این ترتیب که پزشکان از این قاعده مستثنی هستند و برای پزشکان تا یک ماه آینده تصمیم گرفته و اعلام می‌شود که سقف حقوق آنها در بخش‌های دولتی چقدر است. الان 3 ماه از آن تبصره می‌گذرد و هنوز اعلام نشده است. به نظر شما دلیل آن چیست؟»
به دنبال این صحبت‌ها، وزیر بهداشت از مجری برنامه تشکر کرد اما تشکری که همه بینندگان به مفهوم اصلی آن پی بردند. وی گفت: «من خیلی ممنونم که بحث را به این شکل دنبال می‌کنید. همینطوری پیش برویم خیلی خوب است. من از شما سوال می‌کنم که چه کسی باید تصمیم بگیرد؟ دیوان محسبات یا سازمان بازرسی؟ بالاخره اینها دو مرکز نظارتی هستند که در این زمینه مسئولیت دارند. هم دیوان محاسبات هم سازمان بازرسی گزارش دادند و بعد هم پرونده‌ها را به دادگاه فرستادند. اگر متخلفی در حوزه سلامت باشد حتما گریبان او را خوهند گرفت. ولی زمانی که من از رئیس دیوان محاسبات سوال کردم، ایشان به من گفت در دستگاه شما نیست.» هاشمی به اقدامات دولت در این زمینه اشاره و اضافه کرد: «شما دولت را قبول دارید یا نه؟ شما مصوبات دولت را در حدی که مجلس به دولت اختیار داده‌، قانونی می‌دانید یا نه. شورای حقوق و دستمزد وضعیت پرداخت و حقوق و غیره را در هر دستگاهی بررسی کرده است. ما هم ظرف یک ماه موظف بودیم که نظام پرداخت‌مان را به شورای حقوق و دستمزد بدهیم. ما هم آماده کرده و در اختیارشان گذاشتیم. 3 هفته پیش نوبت ما شد. حدود 3 ساعت هم بررسی طول کشید. یک بخش از آن را تایید و یک بخش را هم اصلاح کردند و این شد مبنای پرداخت کارانه در حوزه سلامت. اگر واقعا قانون را قبول داریم که باید به آن احترام بگذاریم و بعد از آن دیگر نیاییم به آن حاشیه بزنیم.» وزیر بهداشت با این عبارت که «کارهای دولت بچه‌بازی نیست» اظهار داشت: «اینطور نیست که چیزی را تصویب کنند و بعد با لابی شخص یا اشخاصی یک چیزی پایین آن مصوبه اضافه بشود. این که نشد دولت.» وی افزود: «اتفاقا در دولت راجع به پزشکان بحث شد. گفتند حقوق ما در دستگاه‌ها رتبه سیزدهم است. حقوق یک پزشک متخصص 2 میلیون و 700 هزار تومان است. اگراستاد دانشگاه باشد، 6 یا 7 میلیون تومان است. اما گفتند کارانه با حقوق متفاوت است. یک پزشک به اتفاق پرستار و بقیه کار می‌کنند و سالانه 26 هزار میلیارد تومان درآمد ایجاد می‌کند. بخشی از این را باید به خود آنها داد. اما سوال این بود که آیا باید برای این بخش از درآمد سقفی مشخص شود؟ همه موافق با سقف و مالیات مضاعف بودند. در شورای حقوق و دستمزد هم گفتند هم سقف تعیین شود، هم پلکانی کسر شود.»
سکان هدایت بحث به وسیله حسن هاشمی باز هم به سمت این سوال او چرخید که «به نظر شما راه‌حل مقابله با بی‌عدالتی در پرداخت‌ها چیست» اما خوش پاسخ گفت: «ما هیچ راهی نداریم جز اینکه تکثیر کنیم. اینجا هم اقتصاد و قانون عرضه و تقاضا حاکم است. من همین چند روز پیش سراوان بودم. پزشک آنجا 150 بیمار را ویزیت کرده و 550 عمل ارتوپدی را انجام می‌دهد. البته درست است که اگر شما بتوانید 5 پزشک به آنجا بفرستید، هم می‌توانید هزینه‌ها را پایین بیاورید و هم آن سقف درآمد، خیلی بالا نخواهد بود. اما تا زمانی که تعداد نیروی ما کم است، هرچه بگوییم شعار داده‌ایم.»

یک کار اصولی

بالاخره یک جمله مهربانانه هم در این برنامه شنیده شد. این جمله، اقرار به یکی از کارهای خوب وزارت بهداشت بود که از سوی مجری برنامه گفته شد: «یکی از راه‌های اصولی که جزو کارهای خوب شما هم بود، افزایش ظرفیت‌ دانشگاه‌ها برای جذب دانشجویان بومی است. راجع به درآمد پزشکان هم من تاکید می‌کنم که صحبت ما درباره یک تعدادی درحد کمتر از 10 دصد از کل پزشکان و لایه نازکی از به‌خصوص جراحان است که درآمدهای نجومی دارند و باید برای آنها فکری کرد.»
این فضای دوستانه و آرام دیری نپایید و پخش اسلایدهایی که مربوط به فیش حقوقی تعدادی از پزشکان شاغل در وزارت بهداشت بود، برنامه باز هم به چالش کشیده شد. یک فیش حقوقی 866 میلیون تومانی که مربوط به سال 91 و متعلق به یکی از معاونان فعلی وزارت بهداشت بود، سردسته چندین سند مالی بود که یکی پس از دیگری پخش شدند: یک فیش 49 میلیون تومانی برای اسفند سال 94، فیش حقوقی دیگری به مبلغ 54 میلیون تومان برای اسفند 94 متعلق به پزشکی در دانشگاه‌ علوم پزشکی ارومیه، یکی دیگر به مبلغ 49 میلیون تومان برای اسفند 94 مربوط به دانشگاه علوم پزشکی ارومیه و برای اسفند 94، دیگری 54 میلیون تومان، بعدی 46 میلیون تومان و درنهایت یک فیش حقوقی ویژه در برابر دیدگان وزیر بهداشت و دوربین‌های شبکه اول سیما به نمایش درآمدند. آن فیش ویژه مربوط به پزشکی بود که در مناطق محروم خدمت می‌کند و براساس آن بابت اول تا 31 اردیبهشت ماه همین امسال، 585 میلیون تومان به وی پرداخت شده است.
مقصودی پس از پخش این تصاویر، فرض را بر این گذاشت که این پزشک عزیز در منطقه محرومی که هیچ‌کس نمی‌رود، حاضر شده و خیلی هم فعال بوده است. با این‌حال پرسید: «سوال اینجاست که بالاخره سقف این درآمد چقدر است؟ شما از همه وزرا بیشتر در مناطق محروم حضور داشته‌اید و بیشتر از بقیه وزرا و مسئولین درد این محرومین را می‌بینید که از نقاط قوت شما به شمار می‌رود. اما بالاخره این درآمدهای 500 میلیونی حتی اگر قانونی هم باشد، قطعا ناعادلانه است و از بیت‌المال و جیب همان محرومین هزینه می‌شود. از نظر خود شما در جامعه‌ای با این ویژ‌گی‌ها آیا درآمد 500 میلیونی و 100 میلیونی منطقی است؟»

موضوع کارانه نجومی معاون وزیر

سیدحسن هاشمی به جای پاسخ دادن به این سوال اما راه انتقاد به نمایش این فیش‌ها و زیر سوال بردن صحت و اعتبار آنها را پیمود. وی گفت: «ای‌کاش شما قبل از برنامه این فیش‌ها را می‌دادید تا من ببینم. البته یکی از اینها را من خبر دارم. چون گفتید در ستاد وزارتخانه است و درواقع یکی از معاونین من است که در سال 91 کارکرد ایشان در طول یک سال آن رقمی بوده که شما هم فرمودید. براساس محاسبه‌ای که من قبلا از همکارانم خواسته بودم، ایشان ماهی 340 میلیون تومان کار کرده است از این مبلغ 68 میلیون تومان آن را به او پرداخت کرده‌اند. حالا این اگر کار نمی‌کرد، آن ماهی 340 میلیون تومان که حاصل نمی‌شد. اگر فرض کنید که 2 بار آنژیوگرفی می‌کرد، با زمانی که 800 بار آنژیوگرافی کرده متفاوت می‌شود. حالا آن آقای وزیر وقت چه کرده است. او رئیس بیمارستانی بود که این آقا آنجا بود. بعد جایشان عوض شد و بنابراین او تصمیم به تسویه حساب گرفت. خلاصه که پرونده را به بازرسی داد و یک بازرس ویژه هم گذاشت. به منزل تک‌تک بیماران ایشان زنگ زدند که آیا مثلا چیزی جدا از این هم از بیماران دریافت شده است؟ همین‌ها هم شد یک پرونده بازرسی که به بازرسی کل کشور دادند و هیچ حکمی روی آن نیامد. چرا؟ به دلیل اینکه چیزی که گرفته حقش بوده و بر اساس قانون آن زمان به او پرداخت شده است. پس این مسئله ربطی به طرح تحول سلامت ندارد.» مقصودی گفت: «فرض می‌کنیم که این پزشک خیلی کمتر از حقش هم دریافت کرده باشد. اما سوال اینجاست که آیا یک مدیر بیمارستان اصلا فرصت می‌کند این‌قدر خدمت ارائه داده و درآمد داشته باشد؟»
باز هم کار به جدل کشیده شد. هاشمی پرسید: «بالاخره شما با مدیر بیمارستان کار دارید یا با معاون من؟» مجری برنامه گفت: «ما کاری نداریم که این شخص مدیر بیمارستان است یا معاون وزیر یا ...»
هاشمی گفت: «اتفاقا شما عمدا این را نشان دادید که بگویید در ستاد وزارتخانه چنین رقم‌هایی وجود دارد» مقصودی پاسخ داد: «نه اینطور نیست. بحث ما این است که آیا اگر این درآمدها 2 و نیم برابر بشود، حق است؟» هاشمی گفت: «من درمورد بقیه فیش‌هایی که نشان دادید، اطلاع ندارم ولی به احتمال زیاد درست است. ولی ما در بعضی مناطق رقم‌های بالاتر از اینها هم داریم. وقتی من یک جراح مغز یا ارتوپد یا جراح قلب دارم، مجبوریم از ساعت 7 صبح تا 2 نیمه‌شب در اتاق عمل از او استفاده کنم. اگر این نظام پرداخت که فی‌فورسرویس است و بخشی از درآمد را به کسی می‌دهند که آن درآمد را ایجاد کرده اشتباه است، این از 23 سال قبل ایجاد شده که ای‌کاش این را ایجاد نمی‌کردند و پرداخت‌ها را بر اساس حقوق ثابت قرار می‌دادند.» وزیر بهداشت ادامه داد: «من می‌خواهم از مقام‌معظم رهبری نقل‌قولی بکنم که تا کنون جایی نگفته‌ام. ایشان به بنده فرموند: «من اینها را مصداق حقوق نجومی نمی‌دانم.» ولی شما حتما می‌روید چک می‌کنید. ایشان فرمودند: «این (کارانه) مانند حق‌الکشف می‌ماند. اگر این پزشک کار نکند که کسی به او چیزی نمی‌دهد.» وی افزود: «یکی از این فیش‌هایی که شما نشان دادید، مربوط به یک متخصص زنان بود. او در یکی از محرومترین شهرهای سیستان و بلوجستان 285 زایمان انجام می‌دهد. بالاخره باید به او دستمزد داد یا نه؟ اگر او 25 زایمان انجام دهد که پول 285 زایمان را به او نمی‌دهند. شما و هر کسی دیگری در مشاغل دیگر به اندازه ساعتی که کار می‌کند،‌حقوق می‌گیرد. بالاخره اگر یک ساعت کار کنید یا ساعات بیشتری کار کنید، با هم متفاوت خواهد بود. ایشان گفتند آن 60 میلیون تومان حقوق نجومی است.» مجری برنامه پرسید: «یعنی شما می‌گویید 585 میلیون تومان حقوق نجومی نیست؟» و هاشمی بر این نکته تاکید کرد که: «مگر شما نگفتید این مبلغ مربوط به 3 ماه است؟» وقتی مجری برنامه با نشان دادن مجدد تصویر فیش حقوقی یاد‌شده تاکید کرد که این مبلغ مربوط به 3 ماه نیست و مربوط به اول تا 31 اردیبهشت است، سیدحسن هاشمی صراحت بیشتری به کلامش داد و گفت: «یعنی برای یک ماه؟ پس این حتما دروغ است. اصلا چنین چیزی محال است. حتما دروغ است و احتمالا فیش‌های دیگرتان هم متاسفانه دروغ است.»
در پایان این برنامه نتیجه نظرسنجی به این شرح اعلام شد:
در پاسخ به این سوال که آیا طرح تحول سلامت منجر به افزایش عدالت در پرداخت‌ها و دسترسی بهتر عامه مردم به خدمات بهداشتی درمانی شده است، 48/04درصد پاسخ دادند «خیر»، 45/95درصد گفتند «بله» و 6/01درصد هم اعلام کردند که قضاوتی ندارند.


شما منتشر کنید در


مطالب مرتبط


دیدگاه کاربران


ارسال دیدگاه


نام :    ایمیل : 

عکس خوانده نمی شود کد امنیتی :      
طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه